
Wyslana 2 marzec 2005 12:40
Lasy na świecie, charakterystyka, rozmieszczenie, wykorzystanie gospodarcze.
Las - to naturalny lub ukształtowany przez człowieka zespół roślinności, w którym przeważają drzewa. W zależności od siedliska i klimatu tworzą się różne formacje leśne i typy lasów, rozróżnia się m.in. lasy iglaste, liściaste, mieszane, wilgotne lasy tropikalne, lasy monsunowe, galeriowe.
.....
Lasy strefy umiarkowanej dzielimy na lasy iglaste, które zajmują powierzchnię ok. 12 mln km2 (w głównej mierze jest to tajga) i lasy liściaste o powierzchni ok. 0,56 mln km2. Wartość gospodarcza tych lasów jest większa od lasów strefy międzyzwrotnikowej, a spowodowane jest to łatwiejszym do nich dostępem ze względu na dobrze rozwiniętą sieć dróg transportowych oraz gospodarkę leśną, na ogół zmechanizowaną i właściwie zorganizowaną. Wszystkie gatunki drzew, spotykane w lasach tej strefy, stanowią podstawowy surowiec do produkcji celulozy, z której wyrabia się papier i włókno wiskozowe. Ponadto dostarczają one drewna wykorzystywanego w różnych gałęziach przemysłu, m.in. do produkcji olejków eterycznych i terpentyny.
Największe obszary tej strefy na półkuli północnej zajmują lasy iglaste, zwane tajgami, których północną granicę wyznacza izoterma lipca 10°C. Obszar tajgi kanadyjskiej ciągnie się od Labradoru po Alaskę, tajga syberyjska rozpościera się od Skandynawii po daleki wschód Rosji, gdzie południową jej granicę stanowi rzeka Amur i pas lasów mieszanych. Lasy iglaste są bardzo ubogie gatunkowo, występuje w nich tylko kilka rodzajów drzew: świerk, sosna, jodła, modrzew i rzadko limba. Na obrzeżach tych lasów rośnie osika, topola i brzoza, które mają duże znaczenie w produkcji drewna, celulozy i papieru. Lasy też odgrywają dużą rolę w wyżywieniu ludności ze względu na bogate runo leśne, dostarczające jagód i grzybów oraz liczną zwierzynę, dostarczającą mięsa, skór i futer. W kierunku na południe lasy mieszane stopniowo przechodzą w lasy liściaste, zrzucające liście na zimę, a ich granicę północną wyznaczają późne przymrozki wiosenne i zwiększająca się liczba dni mroźnych, przekraczających od -6 do -12°C. Z kolei ich granicę południową stanowi zwiększająca się liczba dni bezdeszczowych i susza.
Lasy liściaste, zrzucające liście na zimę, występują prawie wyłącznie na półkuli północnej, głównie w Europie; Azji Wschodniej i Ameryce Północnej, a na półkuli południowej przede wszystkim w Chile. W Europie ciągną się one od północnej części Półwyspu Iberyjskiego, poprzez Wielką Brytanię, Skandynawię, aż po Ural. Lasy te odznaczają się małą ilością gatunków drzew, a dominuje w nich buk, grab, dąb szypułkowy, dąb bezszypułkowy, jesion, klon, lipa, wiąz, topola, brzoza, wierzba i inne.
W strefie umiarkowanej lasy iglaste, mieszane i liściaste zostały w dużym stopniu wykarczowane (najmniej tajga, ze względu na niedostępność terenów, na których się ona znajduje), a w ich miejsce powstały pola uprawne, sady, ogrody, budownictwo wiejskie i miejskie oraz poligony wojskowe. Największą lesistość posiadają te kraje, które mają bogato urozmaiconą rzeźbę terenu lub prowadzą racjonalną gospodarkę leśną, np.: w Szwecji lasy zajmują 60% powierzchni, Norwegii - 26%, Finlandii-70%, Polsce i Niemczech około 29%, Kanadzie ponad 35% i Stanach Zjednoczonych ponad 29%. Rozwój przemysłu drzewnego i celulozowo-papierniczego spowodował nadmierne wycinanie lasów strefy umiarkowanej, co łączyło się ze wzrastającym popytem na papier i drewno na rynku wewnętrznym i międzynarodowym.